معارف و تاریخ

صدقه یکی از ارزشمند ترین خصایص انسانی است که بشر از آنچه دارد با دیگران سهیم می شود.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: از آنچه خداوند به شما روزى داده است، صدقه دهيد، كه صدقه مال را نمى‌كاهد، بلكه آن را مى‌افزايد.[1]

در حديث آمده: «أرض القيمة نار ما خلا ظلّ المؤمن فإنّ صدقته تظلّه»[2] زمين روز قيامت همه آتش است به غير سايه مؤمن. به درستى كه صدقه او سايۀ خواهد افكند بر او.

در حديث ديگر آمده كه: «صدقة السّرّ تطفئ غضب الرّبّ»[3] صدقۀ پنهان غضب پروردگار را فرومى‌نشاند و صدقه آشكار هفتاد نوع بلا را دفع مى‌كند.

در حديث ديگر آمده كه صدقه دادن فقر را زايل، عمر را دراز و هفتاد مردن بدو ناگهانى را دفع مى‌كند و اگر كسى مقرر سازد كه هر روز يا هر هفته يا هر ماه قدرى معين از مال خود را به مستحقى كه محروم باشد بدهد به جهت آنكه سؤال نتواند كرد داخل آن جماعت خواهد بود كه

حق تعالى ايشان را ثنا گفته آنجا كه مى‌فرمايد: وَ الَّذِينَ فِي أَمْوٰالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ لِلسّٰائِلِ وَ الْمَحْرُومِ[4] آنهايى كه در مالهاى ايشان حقى است معلوم از براى سائل و محروم.

در حديث آمده كه مراد از اين حق غير زكات (واجب) است.[5]

[1] محمدی ری‌شهری، محمد، خير و برکت از نگاه قرآن و حديث، صفحه: ۴۰۹، مؤسسه علمی فرهنگی دار الحديث. سازمان چاپ و نشر، قم - ایران، 1387 ه.ش.

[2] «فروع كافى»، ج ۱ ص ۱۶۲؛ «الفقيه»، ج ۲ ص ۳۷، نك: «وسائل»، ج ۴، ابواب الصدقة، باب ۱، حديث ۷، «ثواب الاعمال»، ص ۱۶۹.

[3] «الفروع»، ج ۱ ص ۱۶۳؛ «وسائل»، ج ۴، ابواب الصدقة، باب ۱۳، حديث ۱.

[4] ذاريات، آيۀ ۱۹.

[5] فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، راهنمای سعادت، صفحه: ۶۳، آستانه مقدسه قم. انتشارات زائر، قم - ایران، 1385 ه.ش.